Συχνά ερωτώμαι αν η διαλειμματική νηστεία βοηθά περισσότερο στην απώλεια βάρους σε σχέση με κάποιο άλλο πρόγραμμα-πρότυπο διατροφής. Ή ακούω από αρκετό κόσμο ότι είτε ακολουθεί, είτε έχει ακολουθήσει κάποια στιγμή στη ζωή του αυτό το πρότυπο διατροφής. Πάμε λοιπόν, να διερευνήσουμε αν τελικά η διαλειμματική νηστεία μπορεί να είναι ωφέλιμη για την ανθρώπινη υγεία.
Αρχικά, η διαλειμματική νηστεία είναι ένα μοντέλο διατροφής και όχι ¨δίαιτα¨ και έχει γίνει πολύ δημοφιλής τα τελευταία χρόνια. Αποτελείται από κάποια συγκεκριμένα διατροφικά πρότυπα, κατά τα οποία καταναλώνονται περιορισμένες ή και καθόλου θερμίδες μέσα στην ημέρα και επιπλέον, η νηστεία μπορεί να διαρκέσει έως και μερικές ημέρες.
Ποια είναι τα πρότυπα της διαλειμματικής νηστείας:
- 16:8 όπου περιλαμβάνει νηστεία για 16 ώρες και κατανάλωση φαγητού εντός 8 ωρών, που είναι και το πιο δημοφιλές
- 1:1 που αποτελείται από 1 ημέρα νηστείας και 1 ημέρα απεριόριστης κατανάλωσης φαγητού
- 5:2 δηλαδή 5 ημέρες ελεύθερης δίαιτας και 2 ημέρες νηστείας
- Περιορισμένη πρόσληψη φαγητού σε χρονικές περιόδους μεταξύ 8-12 ωρών καθημερινά
Ο βασικός της μηχανισμός είναι η αναστροφή του ¨μεταβολικού διακόπτη¨. Η μετατροπή δηλαδή, από την κατανάλωση γλυκόζης ως κύριο καύσιμο, στην κατανάλωση λιπαρών οξέων και κετονών. Αυτή η αναστροφή έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα ινσουλίνης στον ορό αίματος και μπορεί να βελτιώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη, ενώ φαίνεται να έχει οφέλη και για καρδιαγγειακές και νευροεκφυλιστικές νόσους.
Από την άλλη, όσον αφορά την απώλεια βάρους, υποδόριου και σπλαχνικού λίπους, η διαλειμματική νηστεία φαίνεται να έχει ισάξια αποτελέσματα με μια τυπική δίαιτα περιορισμένων θερμίδων. Επίσης, έρευνες δείχνουν ότι έπειτα από την απώλεια βάρους με διαλειμματική νηστεία η διατήρηση του βάρους ήταν ανεπιτυχής μετά από 1 έτος παρακολούθησης.
Επιπλέον, πρέπει να αναλογιστούμε και τις επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν. Κάποιες από αυτές είναι η πείνα και η δυσφορία, η αφυδάτωση, ο πονοκέφαλος, αρρυθμίες, κ.α. λόγω έλλειψης θρεπτικών συστατικών. Ακόμη, πριν κάποιος την ξεκινήσει θα πρέπει να αναρωτηθεί «είναι κάτι που μπορώ να ακολουθήσω μακροπρόθεσμα, ώστε να φτάσω στον επιθυμητό στόχο»; Θα πρέπει επίσης, να αποφεύγεται από άτομα με διαβήτη τύπου Ι, θηλάζουσες, εγκύους, γυναίκες με διαταραγμένο εμμηνορρυσιακό κύκλο, και από άτομα με διατροφικές διαταραχές.
Συμπερασματικά, η διαλειμματική νηστεία μπορεί να ταιριάζει στον τρόπο ζωής ορισμένων ατόμων και να έχει κάποια οφέλη για το καρδιαγγειακό σύστημα, τον προδιαβήτη και τον διαβήτη τύπου ΙΙ. Αλλά, η επίδραση της στην απώλεια βάρους είναι η ίδια με μια δίαιτα περιορισμένων θερμίδων. Δυστυχώς, δεν υπάρχει η τέλεια δίαιτα που θα μας δώσει γρήγορα και εύκολα τη λύση. Το ιδανικό πρόγραμμα διατροφής είναι εκείνο που θα είναι εξατομικευμένο στις ανάγκες και τις προτιμήσεις του εκάστοτε διαιτώμενου και φυσικά εκείνο που θα μπορεί να το ακολουθήσει μακροπρόθεσμα και να του αλλάξει τον τρόπο ζωής!
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Heilbronn LK, Smith SR, Martin CK, Anton SD, Ravussin E. Alternate-day fasting in nonobese subjects: effects on body weight, body composition, and energy metabolism. Am J Clin Nutr. 2005;81:69–73
Tanner, B. (2021). Intermittent Fasting for Beginners [The Complete Guide].
Fanti, M., Mishra, A., Longo, V.D. et al. Time-Restricted Eating, Intermittent Fasting, and Fasting-Mimicking Diets in Weight Loss. Curr Obes Rep 10, 70–80 (2021).
